Panjabrao dakh live : महाराष्ट्रातील बळीराजा पुन्हा एकदा संकटात सापडण्याची शक्यता आहे. प्रसिद्ध हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांनी राज्यातील हवामानात मोठ्या बदलाचा इशारा दिला असून, २६ ते २८ जानेवारी दरम्यान अवकाळी पावसाचे सावट राहणार आहे. प्रजासत्ताक दिनाच्या मुहूर्तावर राज्याच्या अनेक भागात ढगाळ वातावरण आणि पावसाची हजेरी लागण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
शेतकऱ्यांनी आपले कापणीला आलेले पीक वाचवण्यासाठी वेळीच खबरदारी घेणे गरजेचे आहे. नेमका पाऊस कुठे आणि कधी पडणार? सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे:
पावसाचा प्रवास: कोणता जिल्हा कधी भिजणार?
पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार, अरबी समुद्रावरून येणाऱ्या बाष्पामुळे २६ जानेवारीच्या मध्यरात्रीपासून पावसाला सुरुवात होईल.
- २६ जानेवारी: पावसाचा जोर प्रामुख्याने दक्षिण महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात असेल. यामध्ये सोलापूर, अक्कलकोट, सांगली, सातारा, कोल्हापूर, कोकण किनारपट्टी, लातूर, धाराशिव आणि बीड जिल्ह्यांचा समावेश आहे. तसेच पुणे, नाशिक आणि अहिल्यानगर परिसरातही पावसाची शक्यता आहे.
- २७ जानेवारी: हा पाऊस पुढे सरकत उत्तर महाराष्ट्र आणि पश्चिम विदर्भाकडे जाईल. धुळे, नंदुरबार, जळगाव, अकोला, खामगाव आणि शेगाव परिसरात पावसाचा अंदाज आहे.
- २८ जानेवारी: पावसाचा प्रभाव पूर्व विदर्भाकडे वळेल आणि त्यानंतर तो राज्याबाहेर निघून जाईल.
सावधान! ‘या’ भागात होऊ शकते गारपीट
पंजाबराव डख यांनी केवळ पावसाचाच नाही, तर २७ जानेवारीला काही ठिकाणी गारपिटीचा (Hailstorm) इशाराही दिला आहे. त्यांच्या निरीक्षणानुसार, गारपीट सर्वत्र होत नाही. विशेषतः:
- डोंगरदऱ्यांचा भाग.
- नद्यांचे किनारे (१ किमी परिसर).
- मोठी धरणे आणि कालव्यांच्या आजूबाजूची गावे. या परिसरातील शेतकऱ्यांनी अधिक सतर्क राहणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा पीक सल्ला (Precautionary Measures)
अवकाळी पावसामुळे पिकांचे नुकसान टाळण्यासाठी डख यांनी काही तातडीच्या उपाययोजना सुचवल्या आहेत:
- कांदा उत्पादक: ज्या शेतकऱ्यांचा कांदा काढून शेतात पडला आहे, त्यांनी २६ जानेवारीच्या दुपारपर्यंत तो सुरक्षित ठिकाणी हलवावा किंवा ताडपत्रीने झाकून ठेवावा.
- तूर आणि मका: काढणीला आलेली तूर आणि मका लवकरात लवकर काढून घ्यावी.
- तंबाखू शेती: कर्नाटक सीमावर्ती भाग आणि सांगली जिल्ह्यातील तंबाखू उत्पादकांनी काढणी केलेली तंबाखू सुरक्षित ठिकाणी हलवावी.
हरभऱ्याची खास जात: ‘फुले ८१’ चा प्रयोग
हवामान अंदाजासोबतच पंजाबराव डख यांनी परभणी जिल्ह्यातील धामणगाव येथील आपल्या शेतात केलेल्या प्रयोगाबद्दल माहिती दिली. त्यांनी ‘फुले ८१’ (Phule G-81-1-1) या हरभऱ्याच्या वाणाची लागवड केली आहे.
या जातीची वैशिष्ट्ये:
- ही जात मॅकेनिकल हार्वेस्टिंगसाठी (Harvester) अत्यंत योग्य आहे.
- लागवडीनंतर ८१ व्या दिवशी या पिकाला पूर्णपणे घाटे लागतात.
- हार्वेस्टरने काढणी सोपी व्हावी यासाठी या झाडाची उंची आणि रचना अनुकूल असते.
राज्यात तीन दिवस हवामान खराब राहणार असल्याने शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अंदाज घेऊनच शेतीकामांचे नियोजन करावे. निसर्गाच्या लहरीपणाचा फटका बसू नये यासाठी ही माहिती जास्तीत जास्त शेतकरी बांधवांपर्यंत शेअर करा.
