Gramin Pashudhan Yojana : महाराष्ट्रातील पशुपालक आणि शेतकरी बांधवांसाठी एक महत्त्वाची अपडेट आली आहे. मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजनेत (Mukhyamantri Gramin Pashudhan Udyojakata Yojana) राज्य व जिल्हास्तरीय पातळीवर २७ ऑगस्ट २०२६ रोजी दोन नवीन शासन निर्णय (GR) जारी करण्यात आले आहेत. या बदलांमुळे योजनेचा लाभ घेणे आता अधिक सोपे, जलद आणि लवचिक झाले आहे.
ही योजना दुधाळ जनावरे (गाय/म्हैस), शेड बांधकाम आणि मुरघास बंकरसाठी अनुदान देते. आता तिच्या अटींमध्ये तीन मुख्य बदल झाले आहेत. चला सविस्तर पाहूया.
१. शेड आणि मुरघास बंकरसाठी ३ लाख रुपयांच्या अनुदानात लवचिकता
पूर्वी या योजनेत ३ लाख रुपयांचे अनुदान फक्त शेड बांधकामासाठी मर्यादित होते. आता नवीन GR नुसार लाभार्थी हे अनुदान खालीलपैकी कोणत्याही प्रकारे वापरू शकतात:
- फक्त शेड बांधकाम
- फक्त मुरघास बंकर
- शेड आणि मुरघास बंकर दोन्ही एकत्र
यामुळे पशुपालकांना त्यांच्या गरजेनुसार खर्च करण्याची मुभा मिळाली आहे. विशेषतः मुरघास बंकरसाठी अनुदान उपलब्ध झाल्याने चारा व्यवस्थापन अधिक सुलभ होईल.
२. दुधाळ जनावरे खरेदीच्या अटींमध्ये मोठी सूट
आधी लाभार्थ्यांना दुधाळ जनावरे फक्त इतर राज्यातूनच खरेदी करावी लागत होती. यामुळे अनेक पात्र लाभार्थी वेळेवर लाभ घेऊ शकत नव्हते. आता परिस्थिती बदलली आहे.
लाभार्थी आता खालील पर्यायांपैकी कुठूनही जनावरे खरेदी करू शकतात (एक महिन्याच्या आत):
- राज्यातील मान्यताप्राप्त ब्रीडर फार्म
- राष्ट्रीय गोकुळ मिशन अंतर्गत ब्रीडर मल्टिप्लिकेशन फार्म
- इतर राज्ये
जिल्हास्तरीय योजनेतही हीच लवचिकता लागू करण्यात आली आहे. जिल्हा उपआयुक्ताने दिलेल्या वेळेत मान्यताप्राप्त स्रोतांकडून खरेदी करता येईल. यामुळे प्रक्रिया खूप सोपी आणि जलद होईल.
३. लाभार्थी निवडीची लॉटरी पद्धत बंद – आता प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य
सर्वात मोठा आणि महत्त्वाचा बदल हा आहे. पूर्वी लाभार्थी निवड लॉटरी पद्धतीने होत होती. आता ऑनलाइन अर्ज तपासल्यानंतर लाभार्थी निवड समिती प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य (First Come First Serve) तत्त्वानुसार निवड करेल.
ज्यांचा अर्ज आधी पूर्ण आणि योग्य असेल, त्यांना प्राधान्य मिळेल. यामुळे पात्र लाभार्थ्यांना लवकर लाभ मिळण्याची शक्यता वाढली आहे. राज्य आणि जिल्हास्तरीय दोन्ही योजनांमध्ये हा नियम लागू आहे.
कर्ज परतफेडीबाबत स्पष्टीकरण
GR मध्ये कर्ज परतफेडीबाबत स्पष्टीकरण देण्यात आले आहे. लाभार्थीने घेतलेले कर्ज विहित कालावधीत परतफेड करणे बंधनकारक आहे. याबाबत कोणतीही गोंधळाची जागा राहू नये, असे स्पष्ट केले आहे.
योजनेचा लाभ कसा घ्याल?
अर्ज प्रक्रिया लवकरच सुरू होण्याची शक्यता आहे. ऑनलाइन अर्ज सुरू झाल्यावर अर्ज कसा भरायचा, कोणती कागदपत्रे लागतात याबाबत अधिक माहिती मिळेल. पशुपालकांनी तयार राहावे आणि अर्ज वेळेवर भरावा, कारण आता निवड प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्याने होणार आहे.
ही योजना महाराष्ट्रातील लाखो पशुपालकांना आर्थिक बळ देण्यासाठी आहे. शेड, मुरघास बंकर आणि दुधाळ जनावरांसाठी अनुदान मिळाल्याने दुग्धव्यवसाय अधिक फायदेशीर होऊ शकतो.
महत्त्वाचे: शासन निर्णयातील अटी आणि पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे. अधिकृत माहितीसाठी संबंधित जिल्हा पशुसंवर्धन विभाग किंवा महाडीबीटी पोर्टल तपासा.
