Unhali Til Lagwad : शेतकरी मित्रांनो, जानेवारी महिना संपत आला की अनेक शेतकऱ्यांचे शेत रिकामे होते. तूर किंवा रब्बी हंगामातील पिकांची काढणी झाल्यानंतर जमीन पडीक ठेवण्यापेक्षा, कमी कालावधीत आणि कमी पाण्यात भरघोस उत्पादन देणारे पीक घेणे कधीही फायदेशीर ठरते.
आज आपण अशाच एका पिकाबद्दल माहिती घेणार आहोत जे अवघ्या ८० ते ९० दिवसांत तुमच्या खिशात खणखणीत पैसा आणून देऊ शकते, ते पीक म्हणजे ‘उन्हाळी तीळ’.
उन्हाळी तीळ लागवड का करावी? (फायदे)
उन्हाळी हंगामात तिळाचे पीक घेणे शेतकऱ्यांसाठी ‘स्मार्ट शेती’चा भाग आहे, कारण:
- कमी कालावधी: हे पीक फक्त ८०-९० दिवसांत काढणीला येते.
- कमी खर्च: इतर नगदी पिकांच्या तुलनेत तिळाला खते आणि मजुरीचा खर्च अत्यंत कमी लागतो.
- पाण्याची बचत: उन्हाळ्यात पाण्याची कमतरता असली तरीही कमी सिंचनावर हे पीक तग धरते.
- चांगला बाजारभाव: तिळाला बाजारपेठेत नेहमीच मोठी मागणी असल्याने भाव स्थिर आणि चांगले मिळतात.
लागवडीचा ‘गोल्डन पिरीयड’ (योग्य वेळ)
तिळाच्या पिकातून जास्तीत जास्त उतारा मिळवण्यासाठी पेरणीची वेळ अत्यंत महत्त्वाची आहे.
- सुरुवात: जानेवारीचा शेवटचा आठवडा.
- अंतिम मुदत: १५ ते २० फेब्रुवारीपर्यंत पेरणी पूर्ण करणे सर्वात उत्तम.
- जर तुम्ही फेब्रुवारीच्या मध्यात पेरणी केली, तर कडक उन्हाळा सुरू होण्यापूर्वी आणि पावसाळ्याच्या आधी तुमचे पीक घरात आलेले असेल.
यशस्वी उत्पादनासाठी नियोजनाचे ३ टप्पे
पाटील बायोटेकचे तज्ज्ञ श्री. विशाल शेंडगे यांच्या मार्गदर्शनानुसार, तिळाचे उत्पादन वाढवण्यासाठी खालील गोष्टींवर लक्ष देणे गरजेचे आहे:
१. खत व्यवस्थापन: तिळाला सुरुवातीला नत्र, स्फुरद आणि पालाशची योग्य मात्रा दिल्यास झाडांची वाढ जोमदार होते आणि फुटवे चांगले फुटतात.
२. कीड आणि रोग नियंत्रण: उन्हाळ्यात प्रामुख्याने मावा, तुडतुडे किंवा पाने गुंडाळणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो. यासाठी वेळेवर फवारणीचे नियोजन करणे आवश्यक आहे.
३. पाणी व्यवस्थापन: पेरणीनंतरचे पहिले १५-२० दिवस आणि त्यानंतर पीक फुलोऱ्यात असताना पाण्याचा ताण पडू देऊ नका.
मोफत मार्गदर्शन आणि वेळापत्रक (Schedule)
तुम्हाला उन्हाळी तिळाचे संपूर्ण खत आणि फवारणीचे वेळापत्रक हवे आहे का? पाटील बायोटेकतर्फे हे मार्गदर्शन मोफत उपलब्ध आहे.
असे मिळवा वेळापत्रक: तुमच्या मोबाईलवरून खालील नंबरवर ‘तीळ’ (Til) असा मेसेज WhatsApp करा. WhatsApp नंबर: 750 777 53 55 (पुढील १२ तासांत तुम्हाला संपूर्ण PDF माहिती मिळेल.)
इतर उन्हाळी पिकांची संधी
ज्या शेतकऱ्यांकडे पाण्याची उत्तम सोय आहे, ते तिळासोबतच खालील पिकांचाही विचार करू शकतात:
- फळपिके: कलिंगड, खरबूज, पपई (पिंक तैवान).
- बागायती: केळी किंवा भाजीपाला वर्गीय पिके.
शेतकरी मित्रांनो, शेती आता केवळ कष्टाची राहिली नसून ती नियोजनाची झाली आहे. उन्हाळ्याचे तीन महिने शेत रिकामे न ठेवता तिळासारख्या कमी रिस्कच्या पिकाची निवड करा आणि आपल्या उत्पन्नात भर टाका.
