DCS MH EPeek Pahani 2026 : महाराष्ट्रात खरीप हंगाम २०२६ साठी ई-पीक पाहणी (Digital Crop Survey / DCS MH) सुरू झाली आहे. यावेळी बहुतांश ठिकाणी पाहणी सहाय्यकांमार्फत केली जात आहे. मात्र अनेक सहाय्यकांना पुरेसे प्रशिक्षण नसल्याने किंवा घाईघाईने काम झाल्याने चुका होण्याची शक्यता आहे. शेतकरी मित्रांना वाटते की “माझ्या शेतात सोयाबीन आहे पण नोंद तुरीची झाली” किंवा “पडीक जमीन दाखवली आहे पण प्रत्यक्षात पीक आहे” – अशा चुका झाल्या तर काय करायचे?
चिंता करू नका. शासनाने दुरुस्तीची व्यवस्था ठेवली आहे. आज आपण सोप्या भाषेत समजून घेऊया की ई-पीक पाहणी चुकली तर ती कशी दुरुस्त करायची.
सहाय्यकाने केलेली पाहणी कशी तपासली जाते?
सहाय्यक जेव्हा एखाद्या प्लॉटची ई-पीक पाहणी करतो, तेव्हा ती थेट अंतिम नसते. गावातील तलाठी (Village Revenue Officer) ती तपासतो आणि मंजुरी देतो.
- तलाठीने नाकारले तर तो प्लॉट पुन्हा सहाय्यकाकडे उपलब्ध होतो. सहाय्यक पुन्हा पाहणी करू शकतो.
- तलाठीने मंजूर केले तर ती पाहणी सिस्टममध्ये बसते.
तलाठीने मंजूर केल्यानंतरही चूक लक्षात आली तर?
हंगाम संपेपर्यंत (म्हणजे संबंधित पिकाचा हंगाम संपेपर्यंत) शेतकऱ्याला दुरुस्तीची संधी आहे.
जर तुम्हाला कळले की नोंद चुकीची आहे (उदा. सोयाबीनऐवजी दुसरे पीक, किंवा पडीक जमीन दाखवली आहे पण प्रत्यक्षात पीक आहे), तर तुम्ही मंडळ अधिकारी (Mandal Officer / Board Officer) यांच्याकडे अर्ज करू शकता. मंडळ अधिकारी संबंधित पाहणी दुरुस्त करण्यासाठी आदेश देऊ शकतात.
दोनदा नाकारली गेली तर काय होते?
काहीवेळा सहाय्यक पुन्हा पाहणी करतो आणि तीही चुकीची असते. तलाठीने दोनदा नाकारले तर तो प्लॉट सहाय्यकाकडून काढून घेतला जातो. त्यानंतर मंडळ अधिकारी स्वतः त्या प्लॉटची पाहणी करतात. सहाय्यकाला पुन्हा संधी मिळत नाही.
शेतकऱ्यांनी काय करावे? (व्यावहारिक सल्ला)
- ई-पीक पाहणी झाल्यानंतर शक्य तितक्या लवकर आपली नोंद तपासा (DCS MH पोर्टल किंवा संबंधित ॲपवरून).
- चूक आढळली तर लगेच तलाठी किंवा मंडळ अधिकाऱ्याशी संपर्क साधा.
- लेखी अर्ज द्या आणि पावती घ्या. शक्य असल्यास फोटो, सातबारा आणि प्रत्यक्ष पिकाचे पुरावे सोबत ठेवा.
- हंगाम संपेपर्यंत वेळ आहे, पण उशीर करू नका. नंतर दुरुस्ती कठीण होते.
महत्वाचे मुद्दे लक्षात ठेवा
- ई-पीक पाहणी ही पीक विमा, विविध योजना आणि भविष्यातील नोंदींसाठी महत्वाची आहे. चुकीची नोंद झाल्यास पुढे अडचणी येऊ शकतात.
- सहाय्यक शेतात येताना सहकार्य करा, पण नोंद योग्य आहे का ते स्वतः तपासा.
- शासनाकडून वेळोवेळी GR आणि सूचना येतात. अधिकृत माहितीसाठी DCS MH पोर्टल आणि स्थानिक कृषी/महसूल कार्यालयाशी संपर्क ठेवा.
शेतकरी बांधवांनो, ई-पीक पाहणी ही आपल्या हितासाठीच आहे. चूक झाली तरी दुरुस्तीची सोय आहे, त्यामुळे घाबरू नका. योग्य वेळी योग्य पाऊल उचलले तर समस्या सुटते.
अधिक माहितीसाठी स्थानिक तलाठी, मंडळ अधिकारी किंवा अधिकृत DCS MH पोर्टल तपासा
