shettale anudan : महाराष्ट्रातील बहुतांश शेती पावसावर अवलंबून आहे. अनियमित पाऊस आणि उन्हाळ्यातील पाण्याची टंचाई यामुळे शेतकऱ्यांचे नुकसान होते. या समस्येवर उपाय म्हणून राज्य सरकार मुख्यमंत्री शाश्वत कृषी सिंचन योजना अंतर्गत वैयक्तिक शेततळे (मागेल त्याला शेततळे) योजना राबवत आहे. या योजनेतून शेतकऱ्यांना स्वतःच्या शेतात शेततळे बांधण्यासाठी १४,४३३ रुपये ते कमाल ७५,००० रुपये पर्यंत अनुदान मिळते.
ही योजना पावसाळ्यात वाहून जाणारे पाणी साठवून ठेवण्यासाठी आणि संरक्षित सिंचन उपलब्ध करून देण्यासाठी खूप उपयुक्त आहे.
योजनेचे मुख्य फायदे
- पावसाचे पाणी शेतातच साठवता येते.
- उन्हाळ्यात किंवा पावसाच्या खंडानंतर पिकांना पाणी देता येते.
- जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढण्यास मदत होते.
- पीक उत्पादन आणि उत्पन्नात वाढ होते.
- अनुदान थेट आधार लिंक्ड बँक खात्यात जमा होते.
कोण पात्र आहे? (पात्रता निकष)
- अर्जदार महाराष्ट्रातील शेतकरी असावा.
- कोकण विभागात किमान ०.२० हेक्टर जमीन स्वतःच्या नावावर असावी.
- इतर भागांत किमान ०.४० हेक्टर जमीन असावी.
- जमीन शेततळे खोदण्यासाठी तांत्रिकदृष्ट्या योग्य असावी (नैसर्गिक वाहणारे पाणी साठवता येईल अशी).
- यापूर्वी याच योजनेतून शेततळ्यासाठी अनुदान घेतलेले नसावे.
- आधार कार्ड, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि आधार लिंक्ड बँक खाते आवश्यक.
शेततळ्याचे आकारमान आणि अनुदान
अनुदान शेततळ्याच्या आकारमानानुसार आणि इनलेट-आउटलेट असल्या-नसल्यानुसार बदलते. काही सामान्य आकारमान आणि अंदाजे अनुदान खालीलप्रमाणे आहे (अधिकृत दर शासन निर्णयाप्रमाणे लागू होतात):
- १५ × १५ × ३ मीटर – सुमारे १४,४३३ ते २३,८८१ रुपये
- २० × २० × ३ मीटर – सुमारे ३२,००० ते ४३,६७८ रुपये
- २५ × २५ × ३ मीटर – सुमारे ६५,००० ते ७०,४५५ रुपये
- ३० × ३० × ३ मीटर किंवा त्यापेक्षा मोठे – कमाल ७५,००० रुपये
टीप: प्लास्टिक अस्तरीकरण (लाइनिंग) साठी स्वतंत्र अनुदान उपलब्ध असते. त्यासाठी वेगळा अर्ज करावा लागतो.
महाडीबीटीवर अर्ज कसा करावा? (स्टेप-बाय-स्टेप)
१. https://mahadbt.maharashtra.gov.in या अधिकृत पोर्टलवर जा.
२. शेतकरी लॉगिन किंवा नवीन नोंदणी करा (आधार आणि मोबाइल नंबर वापरून).
३. प्रोफाइल पूर्ण भरा – जमिनीची माहिती, ७/१२ आणि बँक तपशील अपलोड करा.
४. “सिंचन साधने व सुविधा” किंवा संबंधित विभागात जा.
५. वैयक्तिक शेततळे किंवा मुख्यमंत्री शाश्वत कृषी सिंचन योजनेचा पर्याय निवडा.
६. इनलेट-आउटलेट असलेला किंवा नसलेला प्रकार निवडा आणि आकारमान निवडा.
७. अर्ज सबमिट करा.
निवड झाल्यानंतर SMS येतो. त्यानंतर कागदपत्रे अपलोड करा, तालुका कृषी अधिकारी यांची पूर्वसंमती घ्या, शेततळे खोदा, तपासणी करून घ्या. त्यानंतर अनुदान थेट खात्यात जमा होते.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा
- बँक पासबुक (आधार लिंक्ड)
- शेतकऱ्याचा फोटो
- जात प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास)
- स्वयंघोषणापत्र (यापूर्वी लाभ न घेतल्याबाबत)
महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा
- प्रथम अर्ज करणाऱ्यास प्राधान्य दिले जाते (फर्स्ट कम, फर्स्ट सर्व).
- जमीन संयुक्त मालकीची असेल तर हद्द नकाशा आवश्यक असतो.
- शेततळ्याचे काम पूर्ण झाल्यानंतरच अनुदान मिळते.
- अचूक आणि अद्ययावत माहितीसाठी स्थानिक कृषी सहाय्यक, तालुका कृषी अधिकारी किंवा महाडीबीटी हेल्पलाइनशी संपर्क साधा.
शेततळे बांधल्याने पाण्याची उपलब्धता वाढते आणि शेती अधिक शाश्वत होते. जर तुमच्याकडे पात्र जमीन असेल तर आजच महाडीबीटी पोर्टलवर जाऊन अर्ज करा. संधी गमावू नका!
अधिक माहितीसाठी:
महाडीबीटी पोर्टल – https://mahadbt.maharashtra.gov.in
किंवा तुमच्या गावातील कृषी विभागाशी संपर्क साधा.
