farmer loan waiver : महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफीची योजना सुरू झाली आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना दोन लाख रुपयांपर्यंतचे पीक कर्ज माफ केले जात आहे. सुमारे ५६ लाख शेतकऱ्यांना याचा फायदा मिळण्याची अपेक्षा आहे. पण अनेक शेतकऱ्यांची तक्रार आहे की, ते पात्र असूनही यादीत नाव दिसत नाही किंवा कर्जमाफीची रक्कम कमी दाखवली जाते. अशा वेळी काय करावे आणि कुठे तक्रार नोंदवावी, हे जाणून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.
कर्जमाफी योजना थोडक्यात काय आहे?
या योजनेत १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ दरम्यान घेतलेल्या अल्पमुदत पीक कर्जाची थकबाकी (३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत) दोन लाख रुपयांपर्यंत माफ केली जात आहे. दोन लाखांपेक्षा जास्त थकबाकी असलेल्यांसाठी वन टाइम सेटलमेंटचा पर्यायही उपलब्ध आहे. नियमित कर्ज फेडणाऱ्यांना प्रोत्साहनपर लाभही मिळतो. लाभ थेट कर्ज खात्यात डीबीटीद्वारे जमा होतो.
मात्र लाभ मिळण्यासाठी ॲग्रीस्टॅक नोंदणी आणि आधार प्रमाणीकरण (ई-केवायसी) पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. यादी ग्रामपंचायत, बँक शाखा, सहकारी संस्था आणि आपले सरकार सेवा केंद्रांवर उपलब्ध आहे.
पात्र असूनही कर्जमाफी मिळाली नाही तर काय करावे?
जर तुम्ही पात्र असाल पण:
- यादीत नावच दिसत नसेल
- आधार लिंक नसल्यामुळे अडचण येत असेल
- कर्जमाफीची रक्कम चुकीची किंवा कमी दाखवली जात असेल
- इतर तांत्रिक अडचणी असतील
तर घाबरू नका. शासनाने तक्रार निवारणासाठी स्पष्ट यंत्रणा तयार केली आहे.
तक्रार कुठे करावी?
- जिल्हास्तरीय समितीकडे
प्रत्येक जिल्ह्यात जिल्हाधिकारी (कलेक्टर) यांच्या अध्यक्षतेखाली जिल्हास्तरीय समिती स्थापन करण्यात आली आहे. यादीत नाव नसणे, आधार संबंधित समस्या किंवा रकमेबाबत तक्रार असल्यास थेट या समितीकडे दाद मागता येते. ही समिती अशा तक्रारींचे निवारण करण्यासाठी जबाबदार आहे. - आपले सरकार पोर्टलवर ऑनलाईन
आपले सरकार पोर्टलवर जाऊन ‘तक्रार नोंदवा’ (Grievance) पर्यायाचा वापर करून तक्रार नोंदवता येते. - तालुका स्तरावर
तालुक्याचे सहाय्यक निबंधक (सहकार) यांच्याकडे लेखी अर्ज देता येतो. अर्जासोबत बँक पासबुकची प्रत, ७/१२ उतारा आणि आधार कार्डची प्रत जोडावी. - हेल्पलाइन किंवा संबंधित बँक
काही तक्रारींसाठी हेल्पलाइन नंबरही उपलब्ध आहेत. तसेच संबंधित बँक शाखेतही माहिती घेता येते.
तक्रार दाखल केल्यानंतर साधारण १५ कामकाजाच्या दिवसांत निर्णय घेतला जातो, असे सांगितले जाते.
तक्रार करताना काय काळजी घ्यावी?
- सर्व कागदपत्रे व्यवस्थित ठेवा (पासबुक, ७/१२, आधार, कर्ज संबंधित कागदपत्रे).
- ॲग्रीस्टॅक नोंदणी आणि आधार ई-केवायसी पूर्ण करा. नसल्यास सीएससी केंद्र किंवा आपले सरकार सेवा केंद्रात जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करा.
- रक्कम चुकीची वाटल्यास ई-केवायसी करताना ‘अमान्य’ (Disagree) पर्याय निवडा आणि तक्रार नोंदवा.
- अधिकृत माहितीवरच विश्वास ठेवा. अफवांपासून दूर राहा.
शेतकऱ्यांनो, वेळ घालवू नका
कर्जमाफी मिळणे हे शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीसाठी महत्त्वाचे आहे. पात्र असूनही लाभ मिळत नसेल तर तक्रार नोंदवणे हा तुमचा हक्क आहे. जिल्हास्तरीय समिती किंवा पोर्टलद्वारे तक्रार केल्यास समस्या सोडवण्याची शक्यता वाढते. संबंधित बँक शाखा, ग्रामपंचायत किंवा आपले सरकार सेवा केंद्रात जाऊन आपली स्थिती तपासा आणि आवश्यक ती कृती ताबडतोब करा.
ही योजना शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी आणली आहे. योग्य प्रक्रिया पूर्ण करून तुमचा हक्क मिळवा. अधिक अद्ययावत माहितीसाठी अधिकृत शासन स्रोत किंवा जिल्हा प्रशासन कार्यालयाशी संपर्क साधा.
