DCS MH EPeek Pahan: महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. राज्य सरकारच्या महसूल व वन विभागाने १० ऑगस्ट २०२६ रोजी एक महत्त्वपूर्ण परिपत्रक काढले आहे. यानुसार खरीप हंगाम २०२६-२७ पासून ई-पीक पाहणी (पीक नोंदणी) आता फक्त केंद्र शासनाच्या Digital Crop Survey अर्थात DCS MH मोबाइल अॅपद्वारेच केली जाणार आहे. पारंपरिक पद्धतीला पूर्णपणे बाजूला सारून डिजिटल प्रक्रिया लागू झाली आहे.
ई-पीक पाहणी कधीपासून ते कधीपर्यंत?
- सुरुवात: ११ ऑगस्ट २०२६
- शेवटची तारीख: १० नोव्हेंबर २०२६
या कालावधीत राज्यातील सर्व गट क्रमांक आणि सर्व्हे नंबरनुसार प्रत्यक्ष पीक माहिती डिजिटल स्वरूपात गोळा करून क्रॉप रजिस्ट्री अद्ययावत करणे अनिवार्य आहे. १० नोव्हेंबरपूर्वी १०० टक्के ई-पीक पाहणी पूर्ण करण्याचे निर्देश सर्व विभागीय आयुक्त आणि जिल्हाधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत.
काय बदल झाले आहेत?
यापूर्वी काही सहाय्यकांकडून ५ ऑगस्टपासून पाहणी सुरू झाली होती, पण १० ऑगस्टपूर्वी केलेल्या नोंदींना पुन्हा क्रमांक देण्यात आला आहे. आता अधिकृतपणे ११ ऑगस्टपासूनच काम सुरू झाले आहे. प्रत्येक सहाय्यकाला (Crop Surveyor) विशिष्ट प्लॉट नेमून दिले आहेत. हे सहाय्यक AgriStack पोर्टलवर नोंदणीकृत असून DCS MH अॅपद्वारेच पाहणी करत आहेत.
महसूल विभाग आणि कृषी विभागातील संबंधित अधिकाऱ्यांना क्षेत्रीय पातळीवरील अडचणी सोडवण्यासाठी वेळेचे नियोजन करण्याचेही निर्देश देण्यात आले आहेत. यामुळे प्रक्रिया सुरळीत होईल, अशी अपेक्षा आहे.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
ई-पीक पाहणी ही फक्त नोंदणी नाही, तर भविष्यातील अनेक योजनांशी (पीएम किसान, नमो शेतकरी महाबँक, पीक विमा इ.) थेट जोडलेली आहे. चुकीची किंवा अपूर्ण नोंदणी झाल्यास नंतर अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे तुमच्या क्षेत्रातील नियुक्त सहाय्यकाने वेळेत पाहणी पूर्ण केली आहे का, हे तपासा.
काही शेतकरी स्वतः पाहणी करण्याची मागणी करत आहेत, तर काही ठिकाणी अॅप संबंधित तांत्रिक अडचणी (सर्वेक्षक उपलब्ध नाही, युजर नॉट फाउंड इ.) येत असल्याच्या तक्रारी आहेत. अशा समस्यांसाठी संबंधित तहसील कार्यालय किंवा कृषी विभागशी संपर्क साधा.
कसे करावे आणि अधिक माहिती कुठे मिळेल?
- DCS MH अॅप डाउनलोड करून लॉगिन करा (सहाय्यक किंवा अधिकृत व्यक्तींसाठी).
- गट क्रमांक आणि सर्व्हे नंबरनुसार पीक माहिती भरा.
- अधिकृत परिपत्रक आणि प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी महसूल विभागाच्या अधिकृत साइट किंवा AgriStack पोर्टल तपासा.
जर ई-पीक पाहणीत चूक झाली असेल तर दुरुस्तीची प्रक्रिया वेगळी आहे. त्याबाबतचे सविस्तर मार्गदर्शन वेगळ्या अपडेट्समध्ये उपलब्ध आहे.
शेतकरी मित्रांनो, ही प्रक्रिया वेळेवर पूर्ण करणे अत्यंत गरजेचे आहे. १० नोव्हेंबर २०२६ ही अंतिम तारीख आहे, त्यामुळे उशीर करू नका.
