gopinath munde scheme : शेतकरी बंधू-भगिनींनो, कर्जमाफीच्या आनंदानंतर आणखी एक मोठी बातमी आली आहे. महाराष्ट्र सरकारने गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात सुरक्षा सानुग्रह अनुदान योजनेत महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. आता ही योजना फक्त जमीनधारक शेतकऱ्यांपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. भूमिहीन शेतमजूर, महिला शेतकरी आणि त्यांच्या कुटुंबातील सर्व पात्र सदस्यांनाही संरक्षण मिळणार आहे. अपघाती मृत्यू किंवा गंभीर अपंगत्व आल्यास थेट २ लाख रुपयांपर्यंतची आर्थिक मदत मिळेल.
योजनेत काय बदल झाले?
पूर्वी ही योजना शेतकरी कुटुंबातील फक्त दोन सदस्यांना लागू होती. आता कुटुंबातील आई-वडील, पती-पत्नी, मुलगा, अविवाहित मुलगी, घटस्फोटित किंवा विधवा मुलगी अशा १० ते ७५ वयोगटातील सर्व पात्र सदस्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. भूमिहीन शेतमजूर आणि प्रमाणित महिला शेतकरीही या योजनेच्या कक्षेत आले आहेत. या निर्णयामुळे राज्यातील सुमारे सहा कोटी नागरिकांना अपघात सुरक्षेचे कवच मिळणार आहे.
योजना ३१ मार्च २०३१ पर्यंत लागू राहील. सरकारने पुढील कालावधीसाठी सुमारे २०० कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. मदत थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात महाडीबीटी पोर्टलद्वारे जमा होईल. विमा कंपनीची प्रक्रिया काढून टाकून सानुग्रह अनुदान पद्धतीने मदत दिली जाईल, त्यामुळे प्रक्रिया जलद आणि पारदर्शक होईल.
किती मदत मिळेल?
- अपघाती मृत्यू झाल्यास – २ लाख रुपये
- दोन डोळे किंवा दोन अवयव (हात/पाय) निकामी झाल्यास – २ लाख रुपये
- एक डोळा आणि एक अवयव निकामी झाल्यास – २ लाख रुपये
- एक डोळा किंवा एक अवयव निकामी झाल्यास – १ लाख रुपये
शेती करताना होणारे रस्ता अपघात, वीज पडणे, सर्पदंश, विंचूदंश, उष्णतेचा झटका, जनावरांचा हल्ला, औषध फवारताना विषबाधा, पूर किंवा इतर नैसर्गिक आपत्तींमुळे झालेले अपघात या योजनेत समाविष्ट आहेत.
शेतकऱ्यांसाठी का महत्त्वाचा आहे हा निर्णय?
शेती ही धोकादायक कामे असलेली व्यवसाय आहे. शेतात काम करताना अचानक अपघात होणे सामान्य आहे. अशा वेळी कुटुंबावर आर्थिक संकट येते. विशेषतः भूमिहीन शेतमजूर आणि महिला कामगारांना पूर्वी संरक्षण नव्हते. आता त्यांनाही समान आधार मिळेल. कर्जमाफीनंतर हा निर्णय शेतकऱ्यांच्या सामाजिक सुरक्षेत आणखी एक पाऊल आहे.
कसा घ्याल लाभ?
अपघात झाल्यानंतर ३० दिवसांच्या आत महाडीबीटी शेतकरी पोर्टलवरून ऑनलाइन अर्ज करावा. आधार कार्ड, रेशन कार्ड, ७/१२ उतारा किंवा कुटुंब संबंध सिद्ध करणारी कागदपत्रे आवश्यक आहेत. अर्ज मंजूर झाल्यानंतर मदत थेट खात्यात जमा होईल.
शेतकरी आणि शेतमजुरांनो, ही योजना तुमच्या कुटुंबासाठी मजबूत आधार ठरू शकते. अधिक माहितीसाठी स्थानिक कृषी कार्यालय किंवा महाडीबीटी पोर्टल तपासा. सरकारचा हा निर्णय शेती क्षेत्रात काम करणाऱ्या प्रत्येकाला दिलासा देणारा आहे.
