mahadbt farmer scheme : राज्य शासनाच्या कृषी विभागामार्फत राबवण्यात येणाऱ्या ‘राज्य पुरस्कृत कृषी यांत्रिकीकरण योजने’ (Mahadbt Farmer Scheme) मध्ये एक महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आला आहे. यामुळे राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांची मोठी गैरसोय दूर होणार असून, त्यांना आवश्यक कृषी अवजारे खरेदी करणे अधिक सोपे होणार आहे.
शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असलेला हा बदल म्हणजे ट्रॅक्टर वगळता इतर कृषी अवजारांसाठी असलेल्या ‘एक लाख रुपये’ अनुदानाची मर्यादा आता पूर्णपणे रद्द करण्यात आली आहे.
पूर्वीची अडचण काय होती? mahadbt farmer scheme
या योजनेत यापूर्वी ट्रॅक्टर वगळता इतर औजारांसाठी अनुदान घेताना, शेतकऱ्याला एका वर्षात ‘किमान तीन औजारे’ किंवा ‘एक लाख रुपये’ या रकमेत बसतील तेवढीच औजारे घेण्याची मर्यादा होती. तसेच, जर एखाद्या औजाराच्या अनुदानाची रक्कम एक लाखापेक्षा जास्त असेल, तर त्या शेतकऱ्याला एका वर्षात फक्त एकाच औजारासाठी अनुदान मिळत असे.
या अटीमुळे अनेक गरजू शेतकरी पात्र असूनही, त्यांना एकाच वर्षात आवश्यक असणारी सर्व कृषी अवजारे खरेदी करून, त्यावर अनुदान मिळवता येत नव्हते. यामुळे शेतकऱ्यांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत होता.
शेतकऱ्यांच्या मागणीनुसार मोठा निर्णय
शेतकऱ्यांकडून या मर्यादेबाबत सातत्याने मागणी केली जात होती. याची दखल घेऊन, कृषी विभागाने ७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. या नवीन शासनपत्रकानुसार, सदर एक लाख रुपये अनुदानाची मर्यादा आता पूर्णपणे काढून टाकण्यात आली आहे.
या बदलाचा अर्थ असा आहे की:
- आता एका वर्षात लाभार्थ्याची ज्या ज्या घटकासाठी (म्हणजे कृषी अवजारासाठी) निवड झाली आहे, त्या सर्व घटकांसाठी अनुदान मिळणार आहे.
- शेतकऱ्याला आता त्याला हवे असलेले कोणतेही कृषी अवजार घेता येणार असून, त्यासाठी अनुदानाची रक्कम कोणतीही मर्यादा ठरणार नाही.
- यामुळे शेतकरी त्यांच्या शेतीच्या गरजेनुसार, एकाच वेळी अनेक मोठी किंवा छोटी अवजारे खरेदी करू शकतील आणि त्यावर अनुदान मिळवू शकतील.
एकाच अवजारासाठी वारंवार लाभ नाही
शेतकऱ्यांनी एक गोष्ट लक्षात घेणे आवश्यक आहे: एकाच घटकासाठी अनुदानाचा लाभ पुन्हा मिळणार नाही. म्हणजेच, एकदा एखाद्या विशिष्ट कृषी अवजारावर अनुदान घेतल्यास, त्याच अवजारावर पुन्हा अनुदान घेता येणार नाही.
ट्रॅक्टर अनुदानात कोणताही बदल नाही
या महत्त्वपूर्ण बदलामध्ये ट्रॅक्टरसाठीच्या अनुदानाच्या रकमेत कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. ट्रॅक्टरसाठी असलेले अनुदान पूर्वीप्रमाणेच कायम आहे:
- अनुसूचित जाती/जमाती, अल्प-मध्यम भूधारक आणि महिला लाभार्थी: सव्वा लाख रुपये ($₹१.२५ लाख$).
- इतर भूधारक लाभार्थी: एक लाख रुपये ($₹१ लाख$).
महाडीबीटी पोर्टलवर नव्याने लॉटरीमध्ये पात्र ठरणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हा निर्णय अत्यंत दिलासादायक आहे. या निर्णयामुळे शेतकरी मोठ्या प्रमाणात कृषी यांत्रिकीकरणाचा लाभ घेऊ शकतील आणि आधुनिक पद्धतीने शेती करू शकतील.