drought madat : महाराष्ट्रातील अनेक भागांत पावसाने ओढ दिल्याने दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. खरिपातील पिकांचे नुकसान झाल्याने शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत. अशा वेळी राज्य सरकारने दिवाळीपूर्वी तातडीची मदत जाहीर केली आहे. दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात प्रत्येकी ₹5,000 अग्रीम मदत थेट जमा होणार आहे.
ही रक्कम पूर्ण नुकसानभरपाई नसून तात्काळ दिलासा देण्यासाठी दिली जाणारी अग्रीम मदत आहे. कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी स्पष्ट केले आहे की ही रक्कम 4 नोव्हेंबर 2026 पूर्वी शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा होईल. सुमारे 92 लाख शेतकऱ्यांना याचा लाभ मिळण्याची शक्यता आहे.
मदत कशी मिळणार?
राज्य सरकारने 305 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला आहे. या तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना ही मदत Direct Benefit Transfer (DBT) मार्गे थेट बँक खात्यात मिळणार आहे. पंचनामे करतानाच शेतकऱ्यांचा AgriStack क्रमांक (Farmer ID) आणि बँक खात्याची माहिती संकलित केली जात आहे. त्यामुळे अतिरिक्त अर्ज भरण्याची किंवा सरकारी कार्यालयाचे उंबरठे झिजवण्याची गरज बहुतेक शेतकऱ्यांना लागणार नाही.
Farmer ID का महत्त्वाचे आहे?
मदत वाटपासाठी AgriStack क्रमांक म्हणजेच Farmer ID हा आधारभूत घटक मानला जात आहे. ज्या शेतकऱ्यांकडे वैध Farmer ID आहे आणि त्यांचे बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे, त्यांना प्राधान्याने आणि लवकर मदत मिळण्याची शक्यता जास्त आहे.
ज्यांच्याकडे अद्याप Farmer ID नसेल किंवा नोंदणी पूर्ण नसेल, त्यांच्यासाठी e-KYC प्रक्रिया राबवली जाऊ शकते. मागील काळात e-KYC पूर्ण केलेल्या आणि शासकीय लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्यांना पुन्हा प्रक्रिया करावी लागणार नाही, असे मदत व पुनर्वसन विभागाकडून सांगण्यात आले आहे. तरीही, AgriStack क्रमांक अद्ययावत नसल्यास किंवा बँक खाते लिंक नसल्यास मदत रोखली जाऊ शकते. म्हणूनच Farmer ID तपासणे अत्यंत गरजेचे आहे.
नाव नसल्यास काय करावे?
जर तुमचे नाव MahaDBT किंवा संबंधित यादीत नसेल, तर अधिकृत पोर्टलवरून नोंदणी पूर्ण करा. त्यासाठी आधार कार्ड क्रमांक, 7/12 उतारा, 8-अ, आणि आधारशी लिंक असलेले सक्रिय बँक खाते आवश्यक आहे. अनधिकृत वेबसाइट्स किंवा लिंकवरून कधीही आधार, OTP किंवा बँक तपशील शेअर करू नका. फक्त सरकारी अधिकृत पोर्टल वापरा.
पुढील नुकसानभरपाई कधी मिळेल?
ही ₹5,000 ची मदत फक्त अग्रीम स्वरूपात आहे. पूर्ण नुकसानभरपाईसाठी केंद्र सरकारच्या National Disaster Response Fund (NDRF) कडून निधी मिळाल्यानंतर उर्वरित रक्कम वितरित केली जाईल. राज्य सरकारने केंद्राला पाठवलेला प्रस्तावही वाढवला जात आहे.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
- तुमचा AgriStack / Farmer ID तपासा.
- बँक खाते आधारशी लिंक आहे का आणि सक्रिय आहे का हे खात्री करा.
- पंचनाम्याची स्थिती स्थानिक कृषी कार्यालयाकडून जाणून घ्या.
- दिवाळीपूर्वी खाते नियमित तपासा.
दुष्काळाच्या या कठीण काळात ही अग्रीम मदत शेतकऱ्यांना थोडा दिलासा देईल. मात्र पूर्ण भरपाईसाठी पुढील प्रक्रिया सुरू राहील. आपल्या भागातील अद्ययावत माहितीसाठी स्थानिक कृषी विभाग किंवा अधिकृत सरकारी घोषणांकडे लक्ष ठेवा.
