mahila shetkri pramanpatra : महाराष्ट्रातील लाखो महिलांसाठी एक मोठी आणि स्वागतार्ह बातमी आहे. आता जमिनीचा सातबारा किंवा ७/१२ उताऱ्यावर नाव नसले तरी प्रत्यक्ष शेती किंवा शेतीपूरक काम करणाऱ्या महिलांना ‘महिला शेतकरी’ म्हणून अधिकृत प्रमाणपत्र मिळणार आहे. महाराष्ट्र महिला शेतकरी सक्षमीकरण अधिनियम, २०२६ अंतर्गत हे प्रमाणपत्र देण्यात येत असून त्यासाठी ऑनलाइन पोर्टल सुरू झाले आहे.
दीर्घकाळ महिला शेतकरी अदृश्य राहत होत्या. शेतात कष्ट करूनही जमीन पुरुषांच्या नावावर असल्याने त्यांना शेतकरी म्हणून ओळख मिळत नव्हती. परिणामी पीक कर्ज, विमा, अनुदान आणि इतर शासकीय योजनांपासून त्या वंचित राहत होत्या. या अडचणी दूर करण्यासाठी राज्य सरकारने हा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे.
महिला शेतकरी प्रमाणपत्र म्हणजे काय?
हे एक अधिकृत कागदपत्र आहे जे महिलेला शेतकरी म्हणून कायदेशीर मान्यता देते. जमीन तिच्या नावावर असो वा नसो, तिने शेतीत किंवा शेतीशी संबंधित कामात प्रत्यक्ष सहभाग घेतला असेल तर ती या प्रमाणपत्रासाठी पात्र ठरते. यामुळे महिलांना स्वतंत्र ओळख मिळेल आणि शासकीय योजनांचा थेट लाभ घेता येईल.
कोणाला मिळेल हे प्रमाणपत्र? (पात्रता)
- वय १८ वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त असावे.
- महाराष्ट्रातील ग्रामपंचायत किंवा नगरपंचायत क्षेत्रात राहत असावी.
- वर्षातील किमान एका हंगामात शेती किंवा शेतीपूरक कामात सहभागी असावी.
जमीन मालकी अट नाही. खालील श्रेणीतील महिला पात्र आहेत:
- पतीच्या किंवा कुटुंबाच्या शेतात काम करणाऱ्या
- भूमिहीन शेतमजूर
- भाडेपट्ट्याने किंवा बटाईने शेती करणाऱ्या
- पशुपालन, दुग्धव्यवसाय, कुक्कुटपालन, मत्स्यशेती, मधमाशी पालन, फलोत्पादन, मशरूम लागवड, वनोपज संकलन, शेतमाल प्रक्रिया अशा व्यवसायात गुंतलेल्या
प्रमाणपत्राचे फायदे
या प्रमाणपत्राच्या आधारे महिलांना पीक कर्ज, पीक विमा, कृषी अनुदान, आधुनिक यंत्रसामग्री, प्रशिक्षण आणि इतर शासकीय योजनांचा लाभ सहज मिळू शकतो. पुरुष शेतकऱ्यांच्या अधिकारांवर कोणताही परिणाम होत नाही. फक्त महिलांना स्वतंत्र ओळख आणि आर्थिक सक्षमीकरणाचा मार्ग मोकळा होतो.
ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा?
अर्ज प्रक्रिया सोपी आणि पूर्णपणे ऑनलाइन आहे.
- अधिकृत पोर्टलवर जा: mahakrishi.mahaitgov.in/mahila-shetkari-service किंवा कृषी विभागाच्या संबंधित संकेतस्थळावर.
- आधार क्रमांक, आधारवरील नाव, मोबाईल नंबर, जिल्हा, तालुका आणि गाव भरा.
- शेती किंवा शेतीपूरक कामाचा प्रकार निवडा आणि अर्ज सबमिट करा.
अर्ज सादर झाल्यानंतर तो संबंधित ग्रामसभा किंवा नगरपंचायतीसमोर ठेवला जातो. ग्रामसभा पडताळणी करून ठराव पारित करते. त्यानंतर साधारण १५ दिवसांच्या आत महिला शेतकरी प्रमाणपत्र मिळते.
१७ सप्टेंबर ते १७ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत ‘सेवासंकल्प’ अभियानांतर्गत विशेष जनजागृती मोहीमही राबवली जात आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागातील महिलांना माहिती सहज पोहोचेल.
महत्त्वाची सूचना
ज्या महिलांकडे आधीच जमीन आहे आणि शेतकरी आयडी आहे त्यांना या प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करण्याची गरज नाही. फक्त ज्यांना जमीन मालकी नसतानाही शेतीत योगदान आहे त्यांच्यासाठी ही योजना आहे. अर्ज पूर्णपणे मोफत आहे. कोणत्याही मध्यस्थाला पैसे देऊ नका.
ही योजना महिला शेतकऱ्यांच्या दीर्घकाळच्या मागणीला उत्तर आहे. शेतीत राबणाऱ्या प्रत्येक महिलेला आता अधिकृत ओळख आणि हक्क मिळणार आहे. पात्र महिलांनी विलंब न करता ऑनलाइन अर्ज करावा आणि आपले शेतकरी म्हणून स्थान मजबूत करावे.
