pikvima 2026 paise kadhi yenar : महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी सध्याची खरीप हंगाम परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक आहे. राज्यात मोठ्या प्रमाणात पावसाचा खंड पडला आहे. अनेक भागात ४० ते ४५ दिवस पाऊस न पडल्याने सोयाबीन, मका, तूर, उडीद यांसारखी खरीप पिके शेतातच करपून गेली आहेत. शेतकरी हताश आहेत. अशा वेळी पीकविमा योजना आणि पंचनाम्यांबाबत आलेली ताजी माहिती त्यांना काहीसा दिलासा देणारी ठरली आहे.
दुष्काळसदृश परिस्थितीची घोषणा
राज्य सरकारच्या मंत्रिमंडळ बैठकीत कृषिमंत्री दत्तात्रेय भरणे यांनी माहिती दिली की, राज्यातील १९ जिल्हे आणि ८३ तालुक्यांत दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्र आणि विदर्भ या भागांवर सर्वाधिक परिणाम झाला आहे. पश्चिम महाराष्ट्रातील धाराशिव, सोलापूर, सातारा यांसारख्या जिल्ह्यांतही अनेक ठिकाणी पिके मोठ्या प्रमाणात नुकसानग्रस्त झाली आहेत. काही तालुके वगळता जवळपास संपूर्ण महाराष्ट्रात ही स्थिती दिसून येत आहे.
पीकविम्यात झालेले बदल आणि पंचनाम्याची गरज
मागील वर्षीपासून पीकविमा योजनेत महत्त्वाचा बदल करण्यात आला आहे. आता नुकसान भरपाई मुख्यतः एका ट्रिगरवर – म्हणजेच पीक कापणी प्रयोगावर (Crop Cutting Experiment) – अवलंबून आहे. पण यंदा परिस्थिती वेगळी आहे. अनेक शेतांत पीकच उरलेले नाही. अशा वेळी केवळ कापणी प्रयोगावर अवलंबून राहणे व्यवहार्य नाही. त्यामुळे कृषिमंत्र्यांनी मुख्यमंत्र्यांकडे पीकविमा कंपन्यांना पंचनामे करून नुकसान भरपाई देण्याचे आदेश देण्याची मागणी केली आहे. मुख्यमंत्र्यांनीही याबाबत नोंद घेतली असून येत्या काही दिवसांत याबाबत निर्णय होण्याची शक्यता आहे.
शेतकरी संघटना आणि स्थानिक पातळीवरूनही सरसकट पंचनामे करून मदत जाहीर करण्याची मागणी जोरदार आहे. कारण शेतात काहीही उरलेले नसल्याने पारंपरिक पद्धतीने नुकसान मोजणे कठीण होईल.
शेतकऱ्यांच्या इतर मागण्या
दुष्काळ पॅकेजची मागणीही जोरदार आहे. अनेक शेतकरी हेक्टरी ४० हजार ते ५० हजार रुपये मदत जाहीर करावी अशी अपेक्षा व्यक्त करत आहेत. त्याशिवाय कर्जमाफीची प्रक्रियाही मंद गतीने चालू आहे. घोषणा झाल्यानंतर अनेक महिने उलटले तरी फार मोठ्या संख्येने शेतकरी अद्याप पूर्ण लाभार्थी झालेले नाहीत. तसेच नमो शेतकरी योजनेच्या दोन हप्त्यांची रक्कम (प्रत्येकी ४ हजार रुपये) अद्याप प्रलंबित आहे. सध्याच्या परिस्थितीत ही रक्कम शेतकऱ्यांना तातडीने मिळणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांसाठी काय अपेक्षित आहे?
- पीकविमा कंपन्यांना लवकरात लवकर पंचनामे सुरू करण्याचे आदेश मिळणे.
- दुष्काळ जाहीर करून ठोस मदत पॅकेज जाहीर होणे.
- नमो शेतकरी योजनेचे प्रलंबित हप्ते वितरित करणे.
- कर्जमाफीची प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करणे.
