farmer loan waiver 2026 : महाराष्ट्र सरकारच्या ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’ अंतर्गत मोठी अपडेट समोर आली आहे. योजनेच्या छाननी प्रक्रियेत तब्बल ९४ हजार शेतकऱ्यांना अपात्र ठरवण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे अनेक शेतकरी बांधव चक्रावले आहेत. त्यांच्या मनात ‘माझे नाव यादीत आहे की नाही?’ असा प्रश्न निर्माण झाला आहे. चला, याबाबतची संपूर्ण माहिती सोप्या भाषेत जाणून घेऊया.
का अपात्र ठरले ९४ हजार शेतकरी?
राज्य सरकारने दोन लाख रुपयांपर्यंत थकीत पीक कर्ज असलेल्या शेतकऱ्यांची यादी प्राप्तिकर (Income Tax) विभागाकडे पडताळणीसाठी पाठवली होती. या तपासणीत असे आढळून आले की, सुमारे ९४ हजार शेतकरी नियमितपणे प्राप्तिकर भरत आहेत.
योजनेच्या नियमानुसार, ज्या शेतकऱ्यांकडून प्राप्तिकर भरला जातो, ते कर्जमाफीसाठी पात्र ठरत नाहीत. पारदर्शकता राखण्यासाठी आणि फक्त गरजू शेतकऱ्यांनाच लाभ मिळावा यासाठी सरकारने हे नावे लाभार्थी यादीतून वगळली आहेत. यापूर्वी आजी-माजी लोकप्रतिनिधी आणि इतर काही श्रेणीतील शेतकऱ्यांनाही अपात्र ठरवण्यात आले होते. एकूणच, पडताळणीमुळे सरकारच्या तिजोरीतील अनावश्यक खर्च टाळला गेला आहे.
पात्र शेतकऱ्यांसाठी खुशखबर – ७ हजार कोटी रुपये जमा होणार
अपात्र ठरलेल्यांशिवाय उर्वरित सुमारे १६ लाख ९४ हजार पात्र शेतकऱ्यांसाठी चांगली बातमी आहे. या शेतकऱ्यांच्या पीक कर्ज खात्यात येत्या काही दिवसांत (४ ऑगस्ट २०२६ च्या आसपास) एकाच वेळी सुमारे ७ हजार कोटी रुपये थेट जमा केले जाणार आहेत. हे पैसे डीबीटी (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने त्यांच्या कर्ज खात्यात हस्तांतरित होतील.
योजनेनुसार, ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत थकीत असलेल्या पीक कर्जाची दोन लाख रुपयांपर्यंत (मुद्दल + व्याज) पूर्ण कर्जमाफी दिली जात आहे. नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना ५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर अनुदानही मिळणार आहे. दोन लाखांपेक्षा जास्त थकीत कर्ज असलेल्यांसाठी एकवेळ समझोता (OTS) योजनाही उपलब्ध आहे.
तुमचे नाव यादीत आहे का? कसे तपासायचे?
पात्र शेतकऱ्यांची यादी सहकार विभाग आणि महाआयटी (MahaIT) पोर्टलवर टप्प्याटप्प्याने अपलोड करण्यात येत आहे. तुमचे नाव तपासण्यासाठी खालील साधे पाऊल उचला:
- राज्य शासनाच्या सहकार विभाग किंवा महाआयटीच्या अधिकृत पोर्टलवर जा.
- ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’ च्या लाभार्थी यादीच्या लिंकवर क्लिक करा.
- तुमचा जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.
- नाव किंवा संबंधित क्रमांक टाकून सबमिट करा.
- गावाची संपूर्ण यादी स्क्रीनवर दिसेल.
यादी ग्रामपंचायत, तलाठी कार्यालय, संबंधित बँक शाखा आणि आपले सरकार सेवा केंद्रांवरही उपलब्ध असू शकते. नाव आल्यानंतर आधार प्रमाणीकरण (बायोमेट्रिक) आणि आवश्यक असल्यास ॲग्रीस्टॅक नोंदणी पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. हे केल्याशिवाय पैसे जमा होणार नाहीत.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे सल्ले
- आधार कार्ड, बँक पासबुक आणि मोबाइल नंबर सोबत ठेवा.
- प्रमाणीकरण लवकरात लवकर पूर्ण करा, कारण प्रक्रिया चालू आहे.
- कोणतीही गोंधळाची परिस्थिती असल्यास जवळच्या बँक शाखेत किंवा सेवा केंद्रात संपर्क साधा.
- फसवणूक टाळण्यासाठी फक्त अधिकृत पोर्टल आणि सरकारी सूचनांवर विश्वास ठेवा.
ही योजना महाराष्ट्रातील लाखो शेतकरी कुटुंबांना कर्जबाजारीपणातून मुक्त करण्यासाठी आणली गेली आहे. सरकारच्या मते, एकूण सुमारे ५६ लाख शेतकऱ्यांना याचा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे आणि अंदाजे ३६,५८५ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे.
