Tractor Subsidy Update : महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी कृषी यांत्रिकीकरण योजना ही आधुनिक शेतीला गती देणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत ट्रॅक्टरसह विविध कृषी यंत्रे व अवजारांच्या खरेदीसाठी अनुदान मिळते. अलीकडील अपडेटनुसार अल्पभूधारक, अत्यल्पभूधारक, महिला तसेच अनुसूचित जाती-जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांना ट्रॅक्टरसाठी कमाल ₹१.२५ लाखांपर्यंत अनुदान उपलब्ध आहे. इतर प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी ही मर्यादा ₹१ लाखांपर्यंत आहे. यंत्राच्या किमतीच्या ४० टक्के ते ५० टक्के (किंवा निर्धारित कमाल रक्कम, यापैकी कमी) इतके अनुदान दिले जाते.
या योजनेचा मुख्य उद्देश शेतीतील मजुरीचा खर्च कमी करणे, वेळेची बचत करणे आणि उत्पादनक्षमता वाढवणे हा आहे. ट्रॅक्टरसोबत पॉवर टिलर, रोटाव्हेटर, पेरणी यंत्रे, फवारणी उपकरणे, काढणी यंत्रे आणि इतर अवजारे यांचाही समावेश आहे. काही प्रकरणांत कस्टम हायरिंग सेंटर (CHC) किंवा अवजारे बँक स्थापन करण्यासाठीही भांडवली खर्चाच्या काही टक्के अनुदान मिळू शकते.
निधीबाबत अलीकडील स्थिती
सन २०२५-२६ मध्ये या योजनेअंतर्गत मोठ्या प्रमाणात निधी वितरित झाला. अनेक अहवालांनुसार एक हजार कोटींपेक्षा जास्त रक्कम लाभार्थ्यांना मिळाली. २०२६-२७ साठी आधीच काहीशे कोटींचा निधी उपलब्ध झाला असून अनुदान वाटपाची प्रक्रिया सुरू आहे. यामुळे अधिक शेतकऱ्यांना आधुनिक यंत्रसामग्री उपलब्ध होण्याची शक्यता वाढली आहे.
कोण पात्र आहे?
- महाराष्ट्रातील शेतकरी (जमीनधारणा असलेले)
- अल्प व अत्यल्प भूधारक, महिला शेतकरी, SC/ST प्रवर्गातील लाभार्थी यांना प्राधान्य व जास्त अनुदान
- एका वेळी सामान्यतः एकाच यंत्र/अवजारासाठी अनुदान
- पूर्वीच्या काही वर्षांत त्याच यंत्रासाठी अनुदान घेतले असल्यास काही काळासाठी पुन्हा अर्ज करता येत नाही (नियम वेळोवेळी बदलतात)
अर्ज कसा करावा?
अर्ज पूर्णपणे ऑनलाइन आहे.
- mahadbt.maharashtra.gov.in या अधिकृत पोर्टलवर जा.
- शेतकरी योजना विभागात कृषी यांत्रिकीकरण संबंधित पर्याय निवडा.
- आधार, ७/१२ उतारा, जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास), बँक खाते तपशील आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
- निवड झाल्यानंतर पूर्वसंमती मिळाल्यावर यंत्र खरेदी करून देयक अपलोड करा.
- पडताळणीनंतर अनुदान थेट लाभार्थीच्या बँक खात्यात जमा होते.
कागदपत्रे वेळेत अपलोड न केल्यास अर्ज रद्द होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे पूर्ण कागदपत्रांसह अर्ज करणे महत्त्वाचे आहे.
ही योजना शेतकऱ्यांना पारंपरिक शेतीतून आधुनिक, यंत्रयुक्त शेतीकडे वळण्यास मदत करते. श्रम कमी होणे, वेळेची बचत आणि उत्पादनात वाढ यामुळे शेती अधिक फायदेशीर होऊ शकते. अधिक अचूक व अद्ययावत माहितीसाठी स्थानिक कृषी कार्यालय, सहाय्यक कृषी अधिकारी किंवा अधिकृत महाडीबीटी पोर्टल तपासा. नियम व निधीची उपलब्धता वेळोवेळी बदलू शकते, त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी नवीनतम मार्गदर्शक सूचनांची खात्री करणे आवश्यक आहे.
