Karj Mafi update : महाराष्ट्र सरकारच्या पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना-२०२६ मध्ये मोठी अपडेट समोर आली आहे. सहकारमंत्री बाबासाहेब पाटील यांनी पत्रकार परिषदेत दिलेल्या माहितीनुसार, एकूण १ लाख ४० हजार शेतकरी या योजनेसाठी अपात्र ठरले आहेत. त्यापैकी ९४ हजार शेतकरी प्राप्तिकर भरणाऱ्या श्रेणीत येतात, तर उर्वरित ४६ हजार शेतकरी इतर तांत्रिक आणि प्रशासकीय कारणांमुळे वगळण्यात आले आहेत.
याउलट, आतापर्यंत जाहीर झालेल्या १६ लाख ९६ हजार पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात येत्या दोन दिवसांत कर्जमाफीची रक्कम थेट जमा होणार आहे. या रकमेची एकूण किंमत सुमारे १३,३३६ कोटी रुपये इतकी आहे. यापैकी ७.०३ लाख शेतकरी जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकांशी संबंधित आहेत, तर ९.९३ लाख शेतकऱ्यांनी व्यापारी आणि राष्ट्रीयीकृत बँकांकडून कर्ज घेतले आहे.
योजनेची पार्श्वभूमी आणि पात्रता निकष
ही योजना १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीत घेतलेल्या अल्पमुदत पीक कर्जांसाठी लागू आहे. ३० सप्टेंबर २०२५ अखेर थकीत राहिलेली आणि ३१ मार्च २०२६ पर्यंत परतफेड न झालेली कर्जे यात समाविष्ट आहेत. दोन लाख रुपयांपर्यंतच्या थकबाकीदार शेतकऱ्यांना संपूर्ण कर्जमाफीचा लाभ मिळणार आहे.
सरकारने सुरुवातीला सुमारे ३२ लाख शेतकऱ्यांची यादी तयार केली होती. पडताळणी आणि आयकर विभागाच्या डेटानंतर अनेक नावे वगळण्यात आली. यामुळे सरकारच्या तिजोरीवर काही प्रमाणात बचत झाली आहे, पण पात्र शेतकऱ्यांना दिलासा मिळणार आहे.
आधार प्रमाणीकरण ही प्रक्रिया अनिवार्य आहे. आतापर्यंत सुमारे ११ लाख ४६ हजार शेतकऱ्यांनी ही प्रक्रिया पूर्ण केली आहे. राज्यात सुमारे ३२ हजार सेवा केंद्रांवर हे काम सुरू आहे. आधार प्रमाणीकरण पूर्ण झाल्यानंतरच खात्यात पैसे जमा होतील.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
तुमचे नाव पात्र यादीत आहे का, हे ग्रामपंचायत कार्यालय, प्राथमिक कृषी पतसंस्था (PACS) किंवा संबंधित बँक शाखेत तपासून घ्या. महाआयटी पोर्टलवरही यादी उपलब्ध आहे. आधार प्रमाणीकरण लवकर पूर्ण करा, जेणेकरून विलंब होणार नाही.
दुसरी यादी लवकरच जाहीर होणार आहे, अशी माहिती मंत्र्यांनी दिली आहे. त्यामुळे ज्यांचे नाव अद्याप आलेले नाही, त्यांनी आशा सोडू नये. नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी प्रोत्साहन अनुदानाचीही तरतूद या योजनेत आहे.
शेतकऱ्यांना दिलासा की काही प्रश्न बाकी?
कर्जमाफीच्या या निर्णयामुळे हजारो शेतकरी कुटुंबांना आर्थिक दिलासा मिळणार आहे. पण काही शेतकऱ्यांना यादीत नाव नसल्याची किंवा रक्कम कमी दिसण्याची तक्रार आहे. अशा प्रकरणांत स्थानिक सहकार अधिकारी किंवा बँकेशी संपर्क साधा. आधार प्रमाणीकरणानंतर पूर्ण पात्र रक्कम दिसून येईल, असे अधिकाऱ्यांचे स्पष्टीकरण आहे.
ही योजना शेतकऱ्यांच्या कर्जाच्या ओझ्यापासून मुक्त करण्यासाठी आणली गेली आहे. पारदर्शकता राखण्यासाठी प्राप्तिकरदाते आणि काही विशिष्ट श्रेणीतील व्यक्तींना वगळण्यात आले आहे. शेतकऱ्यांनी अधिकृत स्रोत तपासावेत आणि अफवांवर विश्वास ठेवू नये.
कर्जमाफीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करून आपल्या खात्यात रक्कम येण्याची वाट पहावी. दुसऱ्या टप्प्यातील यादीसाठीही तयारी सुरू आहे. शेतकऱ्यांच्या हितासाठी ही योजना यशस्वी होईल, अशी अपेक्षा आहे.
