krushi avjar bank anudan : अल्प आणि अत्यल्प भूधारक शेतकऱ्यांसाठी महागडी शेती यंत्रे खरेदी करणे अनेकदा अशक्य असते. या अडचणीवर मात करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प (PoCRA) टप्पा-२ अंतर्गत ‘कृषी अवजारे बँक’ योजना सुरू केली आहे. या योजनेमुळे गावपातळीवर आधुनिक अवजारे भाडेतत्त्वावर उपलब्ध होतील आणि महिला बचत गटांनाही उत्पन्नाचे नवीन साधन मिळेल.
योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?
- छोट्या शेतकऱ्यांना पेरणीपासून काढणीपर्यंतची यंत्रे माफक भाड्याने उपलब्ध करून देणे
- शेतीकामातील महिलांचे कष्ट कमी करणे
- हवामान बदलाशी जुळवून घेणारी तंत्रज्ञाने प्रोत्साहित करणे
- गावात ‘एक गाव – एक अवजारे बँक’ तत्त्वानुसार सेवा केंद्र उभारणे
कोण पात्र आहेत?
प्रकल्प गावातील उमेद (MSRLM) किंवा माविम (MAVIM) पुरस्कृत महिला बचत गट आणि गाव संघ या योजनेसाठी पात्र आहेत.
अटी:
- गटाला किमान एक वर्ष पूर्ण झालेले असावे
- सनदी लेखापालांकडून लेखा परीक्षण झालेले असावे
- गटात वेगवेगळ्या कुटुंबातील किमान १० महिला सदस्य असावेत
- यापूर्वी इतर कोणत्याही योजनेतून अवजारे बँकेचा लाभ घेतलेला नसावा
एका गावातून एकापेक्षा जास्त अर्ज आल्यास ऑनलाइन लॉटरी पद्धतीने निवड केली जाते.
अनुदान किती मिळते?
प्रकल्प मूल्याच्या ६० टक्के अनुदान (बँक एंडेड सबसिडी) दिले जाते.
कमाल अनुदान मर्यादा २४ लाख रुपये आहे.
प्रकल्प मूल्य ३.२० लाख रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास बँक कर्ज घेणे बंधनकारक आहे.
कोणती अवजारे खरेदी करता येतात?
बचत गट त्यांच्या गावातील पीक पद्धतीनुसार खालील प्रकारची हवामान अनुकूल यंत्रे निवडू शकतात:
- ट्रॅक्टर (सोबत किमान तीन ट्रॅक्टरचलित अवजारे असणे आवश्यक – टेस्ट रिपोर्टसह)
- बीबीएफ (BBF) यंत्र
- बेड मेकर
- पेरणी यंत्र
- मळणी यंत्र
- रोपणी व लावणी यंत्र
- मल्चिंग मशीन
- कम्बाईन हार्वेस्टर
- फवारणी पंप
गावातील मुख्य पिकांनुसार इतर आधुनिक यंत्रसामग्रीही निवडता येते.
अर्ज कसा करावा?
इच्छुक महिला बचत गटांनी FPO-DBT पोर्टल (https://dbtndksp.mahapocra.gov.in/) किंवा संबंधित मोबाईल अॅपवरून ऑनलाइन अर्ज करावा.
अर्जासोबत आवश्यक कागदपत्रे आणि बँक विवरणपत्र जोडणे अनिवार्य आहे.
अधिक माहितीसाठी अधिकृत संकेतस्थळ www.ndksp.mahapocra.gov.in ला भेट द्या.
ही योजना केवळ शेतकऱ्यांना यंत्रसामग्री उपलब्ध करून देत नाही तर महिला बचत गटांना स्वयंरोजगाराची संधीही देते. गावातील शेतकरी भाडेतत्त्वावर आधुनिक अवजारे वापरून उत्पादन वाढवू शकतात आणि महिला गटांना नियमित उत्पन्न मिळू शकते.
