Shetkari Karjmafi GR : महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी मोठी आनंदाची बातमी आली आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ अंतर्गत राज्य सरकारने कर्जमाफीच्या निधी वितरणासाठी ७ हजार कोटी रुपयांना मंजुरी दिली आहे. एकूण मंजूर निधीपैकी हा पहिला मोठा हप्ता असून, e-KYC आणि आधार प्रमाणीकरण पूर्ण केलेल्या पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात थेट रक्कम जमा होणार आहे.
काय आहे हा निर्णय?
सहकार विभागाने शासन निर्णय जारी करून ७ हजार कोटी रुपयांच्या वितरणाची मान्यता दिली आहे. यापूर्वी सरकारने या योजनेसाठी सुमारे २० हजार ५५२ कोटींचा निधी मंजूर केला होता. त्यातील हा भाग आता शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्यास सुरुवात होणार आहे. पहिल्या टप्प्यात सुमारे १६ लाख ९६ हजार ते १७ लाख शेतकऱ्यांची यादी जाहीर झाली असून, त्यात जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकांचे सुमारे ७ लाख आणि व्यापारी-राष्ट्रीयकृत बँकांचे सुमारे ९.९ लाख शेतकरी समाविष्ट आहेत. एकूण कर्जमुक्तीची रक्कम सुमारे १३ हजार ३३६ कोटींपर्यंत पोहोचते.
रक्कम थेट बँक खात्यात (DBT) जमा होईल. पोर्टलवर दिसणारी थकबाकी ३१ मार्च २०२६ रोजीची आहे. शेतकऱ्यांनी ही रक्कम मान्य असल्यास आधार प्रमाणीकरण करावे. प्रमाणीकरण यशस्वी झाल्यानंतर पावती मिळेल आणि त्यात लाभ रक्कम नमूद असेल. यानंतर अंतिम रक्कम कर्ज खात्यात जमा केली जाईल.
e-KYC आणि आधार प्रमाणीकरण का महत्त्वाचे?
लाभ मिळवण्यासाठी दोन गोष्टी अनिवार्य आहेत:
- ॲग्रीस्टॅक (Agristack) वर नोंदणी
- आधार प्रमाणीकरण / e-KYC
ज्या शेतकऱ्यांनी ही प्रक्रिया पूर्ण केली आहे, त्यांना प्राधान्याने लाभ मिळण्याची शक्यता आहे. अनेक जिल्ह्यांतून आवाहन करण्यात येत आहे की, पात्र शेतकऱ्यांनी तातडीने e-KYC पूर्ण करावी. आधार क्रमांक, कर्ज खाते क्रमांक आणि रकमेची अचूकता तपासून मंजुरी द्यावी. Farmer ID नसल्यास प्रक्रिया थोडी विलंबित होऊ शकते, त्यामुळे तेही पूर्ण करणे गरजेचे आहे.
काही शेतकऱ्यांना पोर्टलवर रक्कम कमी दिसतेय अशी तक्रार आहे. प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, घाबरण्याची गरज नाही. e-KYC पूर्ण केल्यानंतर खात्याची पडताळणी होईल आणि पात्रतेनुसार दोन लाख रुपयांपर्यंतची अंतिम रक्कम जमा होईल. व्याज व मुद्दलाचे कॅल्क्युलेशन अपडेट झाल्यावर रक्कम निश्चित होईल.
४८ तासांच्या नियमाची चर्चा का जास्त?
या निर्णयासोबतच सोशल मीडिया आणि स्थानिक स्तरावर ४८ तासांच्या काही नियमांची चर्चा सुरू आहे. काही ठिकाणी प्रक्रिया जलद पूर्ण करण्याबाबत सूचना येत असल्याने शेतकरी गोंधळले आहेत. पण मुख्य विषय स्पष्ट आहे – पैसा. ७ हजार कोटींचा निधी मंजूर झाला आहे, तो कधी आणि कसा पोहोचेल, यावरच सर्वांचे लक्ष केंद्रित आहे. सरकारने निधी वितरणाला मान्यता दिल्याने आता प्रत्यक्ष वाटपाची प्रक्रिया वेगाने सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.
योजनेची व्यापक माहिती
- लाभ: दोन लाख रुपयांपर्यंतचे थकीत पीक कर्ज (मुद्दल + व्याज) माफ.
- कालावधी: १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ दरम्यानचे कर्ज, ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत थकबाकी असलेले.
- अतिरिक्त लाभ: नियमित कर्ज फेडणाऱ्यांना प्रोत्साहन अनुदान (सुमारे ५० हजार रुपये), दोन लाखांवरील कर्जदारांसाठी OTS सुविधा.
- एकूण लाभार्थी: सुमारे ५४-५६ लाख शेतकरी अपेक्षित.
- अपवाद: आयकर भरणारे, आजी-माजी लोकप्रतिनिधी, सरकारी नोकरदार इत्यादींना योजना लागू नाही.
शेतकऱ्यांनी आपले नाव यादीत आहे का ते महाआयटी पोर्टल किंवा स्थानिक कार्यालयात तपासावे. e-KYC पूर्ण न केल्यास लाभ मिळण्यास विलंब होऊ शकतो. त्यामुळे जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्र किंवा बँकेत जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करा.
ही योजना शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी आणली गेली आहे. निधी मंजूर झाल्याने आता अंमलबजावणीला गती येईल, अशी आशा आहे. अधिक अद्ययावत माहितीसाठी अधिकृत सरकारी पोर्टल किंवा सहकार विभागाच्या सूचनांचे पालन करा. शेतकरी बांधवांनो, प्रक्रिया पूर्ण करून लाभ घ्या
