ladaki bahin new update महाराष्ट्र शासनाची ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ ही राज्यातील महिलांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि आर्थिक आधार देणारी योजना ठरली आहे. परंतु, गेल्या काही महिन्यांपासून (नोव्हेंबर ते मार्च दरम्यान) अनेक पात्र महिलांच्या बँक खात्यात येणारा १५०० रुपयांचा हप्ता अचानक येणे बंद झाले आहे.
तुम्हालाही हाच प्रश्न पडला असेल की, “माझा लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता का आला नाही?” सध्या समोर आलेल्या आकडेवारीनुसार, या योजनेतील तब्बल ९२ लाख १० हजार महिलांना अपात्र ठरवण्यात आले आहे. पण यात घाबरून जाण्याचे कारण नाही! यातील सुमारे ६२ लाख महिलांचा हप्ता पुन्हा सुरू होऊ शकतो. चला तर मग सविस्तर जाणून घेऊया की हप्ते का थांबले आणि ते पुन्हा कसे सुरू करता येतील.
लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता का बंद झाला? (अपात्रतेची मुख्य कारणे)
शासनाने खऱ्या आणि गरजू लाभार्थ्यांपर्यंत पैसे पोहोचावेत यासाठी सखोल पडताळणी (Verification) सुरू केली आहे. या प्रक्रियेत विविध कारणांमुळे अनेक महिलांना अपात्र घोषित करण्यात आले आहे. त्याची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
१. ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण न करणे:
हप्ता बंद होण्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे ई-केवायसी नसणे. तब्बल ६२ लाख महिलांचे हप्ते केवळ त्यांनी केवायसी न केल्यामुळे थांबवण्यात आले आहेत.
२. उत्पन्नाची मर्यादा ओलांडणे (अडीच लाखांपेक्षा जास्त उत्पन्न):
ज्या महिलांच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाखांपेक्षा जास्त आहे किंवा ज्यांच्या कुटुंबात कोणी इन्कम टॅक्स (IT Return) भरत असेल, अशा उच्च उत्पन्न गटातील सुमारे १६ लाख महिलांना या योजनेतून वगळण्यात आले आहे.
३. इतर पेन्शन योजनांचा लाभ घेणे:
‘संजय गांधी निराधार योजना’ किंवा इतर कोणत्याही सरकारी योजनेतून आधीच १५०० रुपये मानधन घेणाऱ्या सुमारे ३ लाख ६० हजार महिलांना, दुबार लाभ मिळत असल्याच्या कारणास्तव अपात्र ठरवले गेले आहे.
४. एकाच घरात दोनपेक्षा जास्त लाभार्थी:
योजनेच्या नियमानुसार एका कुटुंबात (एका रेशन कार्डवर) जास्तीत जास्त दोनच महिलांना लाभ मिळू शकतो. मात्र, एकाच घरात दोनपेक्षा जास्त विवाहित महिलांनी लाभ घेतल्याचे समोर आल्यामुळे सुमारे २.५ लाख महिलांना अपात्र करण्यात आले आहे.
५. सरकारी नोकरी, पेन्शनधारक आणि उच्च पदस्थ:
ज्या महिला स्वतः जिल्हा परिषद किंवा इतर सरकारी संस्थांमध्ये कर्मचारी आहेत, अशा ८,००० महिलांना अपात्र केले असून त्यांच्याकडून दिलेल्या हप्त्याची वसुली सुरू आहे. तसेच, केवायसी करताना फॉर्ममध्ये “घरात कोणी सरकारी कर्मचारी, डॉक्टर, वकील, इंजिनिअर किंवा निवृत्ती वेतनधारक आहे का?” या प्रश्नावर ‘होय’ (Yes) असा पर्याय निवडणाऱ्या ४ लाख ४२ हजार महिलांचे हप्तेही बंद करण्यात आले आहेत.
६. वयाची अट ओलांडणे (६५ वर्षांपेक्षा जास्त):
योजनेसाठी अर्ज करताना वय बसत होते, मात्र आता ज्यांचे वय ६५ वर्षे पूर्ण झाले आहे अशा १ लाख ८० हजार वयोवृद्ध महिलांना नियमानुसार योजनेतून वगळण्यात आले आहे.
७. चारचाकी वाहन असणे:
जिल्हानिहाय झालेल्या पडताळणीमध्ये ज्यांच्या नावावर चारचाकी वाहन (Four Wheeler) आहे किंवा ज्या आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आढळल्या, अशा १ लाख ७० हजार महिलांना अपात्र करण्यात आले आहे.
बंद झालेला हप्ता पुन्हा कसा सुरू होणार? (येथे आहे उपाय!)
जर तुमचा हप्ता थांबला असेल, तर तो कायमचा बंद झाला आहे असे अजिबात नाही. खालील उपाय करून तुम्ही तुमचा हप्ता पुन्हा मिळवू शकता:
- लगेच ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण करा:ज्या ६२ लाख महिलांचे हप्ते केवळ केवायसी अभावी थांबले आहेत, त्यांच्यासाठी ही दिलासादायक बातमी आहे. शासनाने आता ई-केवायसीसाठी महा आयडी (Maha-ID) काढणे बंधनकारक केले आहे. महाडीबीटी २.० (MahaDBT 2.0) किंवा शासनाच्या अधिकृत पोर्टलच्या माध्यमातून तुम्ही तुमचा ‘महा आयडी’ जनरेट करून ई-केवायसी पूर्ण केल्यास, तुमचे थांबलेले हप्ते पुन्हा सुरू होण्यास मदत होईल.
- अपात्रतेवर आक्षेप (Objection) नोंदवा:जर तुम्हाला वाटत असेल की तुम्ही योजनेच्या सर्व अटींची पूर्तता करता तरीही तुम्हाला चुकीच्या पद्धतीने अपात्र (उदा. चारचाकी वाहन नसतानाही यादीत नाव येणे) ठरवण्यात आले आहे, तर तुम्ही तुमच्या जवळच्या महिला व बालविकास कार्यालयात (WCD Office) जाऊन यावर रीतसर आक्षेप नोंदवू शकता. तुमची बाजू योग्य असल्यास हप्ता पुन्हा सुरू केला जाईल.
निष्कर्ष:
‘माझी लाडकी बहीण योजना’ ही खऱ्या अर्थाने गरजू महिलांसाठी राबवली जाणारी योजना आहे. शासनाने पारदर्शकता आणण्यासाठी ही पडताळणी मोहीम राबवली आहे. जर तुमची फक्त ई-केवायसी बाकी असेल, तर आजच महा आयडी द्वारे ती प्रक्रिया पूर्ण करा आणि योजनेचा थांबलेला लाभ पुन्हा मिळवा!
